W pętli nauczania – krytyczne myślenie

Fot. unsplash.com

Krytyczne myślenie jest kompetencją, niezwykle istotną w dobie wszechobecnej i ogólnodostępnej wiedzy. Proces uczenia, który realizuje się przez całe życie, skłania człowieka do refleksji i poszukiwania odpowiedzi na liczne pytania. Czy potrafimy jednak z tej nauki korzystać? Czy ślepo wierzymy temu co nam przekazują źródła? Czy jednak dokonujemy pewnej weryfikacji dostarczanych danych i prowadzimy wewnętrzną krytyczną dyskusję?

 

Czym wobec tego jest krytyczne myślenie i w jaki sposób można je rozwinąć? W jakich sytuacjach się sprawdza?

 

Krytyczne myślenie jest zdyscyplinowanym intelektualnie procesem aktywnej i umiejętnej konceptualizacji, polegającym na analizowaniu, syntezowaniu oraz ocenie pozyskanych informacji dzięki obserwacji, zdobywanym doświadczeniom, refleksji, rozumowaniu i komunikacji. (M. Scriven, R. Paul)

 

W skład krytycznego myślenia wchodzą następujące kompetencje:

 

krytyczne myślenie

Źródło: B. K. Scheffer and M.G. Rubenfeld (2000, 2001)

 

 

Myśląc krytycznie:

 

  • Komunikujesz jasno i precyzyjnie swoje poglądy i opinie.
  • Rzetelnie odpowiadasz na życiowe pytania i problemy.
  • Pozyskujesz i oceniasz ważne informacje.
  • Skutecznie interpretujesz dane na podstawie dostępnym wniosków i rozwiązań.
  • Przestrzegasz odpowiednich standardów.
  • Masz otwarty umysł, jesteś kreatywny.
  • Wprowadzasz w życie sprawdzone i ocenione praktyki.


 

Jakość naszej marki osobistej w dużym stopniu zależy od jakości naszych myśli. Okazuje się, że myślenie tandetne, obarczone błędami czy bezrefleksyjne jest bardzo kosztowne. Źle wpływa na nasze relacje zawodowe, efektywność, rozwiązywanie problemów oraz samodzielność w działaniu. Myślenie zawsze obarczone jest ryzykiem pojawienia się braków. Wynikają one m.in. z nadmiernego uogólniania, rozpowszechniania bez analizy dostępnych treści, sztywności i ulegania schematom oraz braku kontroli. Krytyczne myślenie ma szereg zalet. Szkoli nasz umysł w pokonywaniu tych braków, zakłada, że człowiek posiada odpowiednie zdolności intelektualne, pozwalające w procesie odpowiedniej edukacji na zdobycie i rozwijanie tej kompetencji na każdym etapie życia. Refleksyjność i utrzymywanie standardów w myśleniu, czyni nas bardziej wiarygodnymi zarówno jako ludzi, jak i pracowników. Dzieje się to za sprawą odpowiedniego dostosowania, modyfikacji i monitoringu naszych działań.

 

Zatem w jaki sposób doskonalić zdolność krytycznego myślenia? To proste. Staraj się w codziennych zadaniach, wykonywać następujące ćwiczenia:

 

  • Szukanie kategorii umożliwiających uszeregowanie.
  • Porządkowanie elementów wg określonych kategorii
  • Znajdywanie różnic i podobieństw między poszczególnymi elementami.
  • Streszczanie usłyszanych historii/opowiadań.
  • Przewidywanie dalszego rozwoju wypadków.
  • Tłumaczenie danego zjawiska lub wydarzenia.
  • Wymyślanie jak najwięcej rozwiązań danego problemy bez ich oceny.
  • Szukanie optymalnego rozwiązania na podstawie dostępnych informacji.

 

 

 

Bezmyślnym życiem żyć człowiekowi nie warto. (Socrates)

 

Dlaczego tak kluczową kompetencję w naszym życiu promuje się jedynie na etapie edukacji szkolonej? Dostępność wiedzy i rozwój technologii sprawiają, że postulat uczenia na każdym etapie i w niemal każdym aspekcie naszego życia wydaje się być nieunikniony. Szczególnie w środowisku zawodowym.

 

W związku tym podkreślenie w procesie uczenia się, wartości jaka niesie ze sobą zdobywanie nowych kwalifikacji i uzupełnianie wiedzy – funkcji myślenia krytycznego – jest bardzo uzasadnione. Dzięki uczciwości intelektualnej wobec ludzi i otoczenia zawodowego podejmujmy próbę krytycznego myślenia. Pozwala nam to unikać błędów związanych z pewnymi schematami myślenia, stereotypami czy przesądami. W ten stosunkowo prosty sposób pozostajemy szczerzy wobec siebie samych i współpracowników. Powyższe rozwiązanie zdecydowanie poprawia jakość pracy i dyscyplinuje, aby pracować jeszcze bardziej świadomie i z pełną kontrolą.

 

Szansą dla rozwoju krytycznego myślenia na gruncie zawodowym jest świadomość organizacji. Jeżeli organizacje stwarza ku temu odpowiednie warunki, to pracodawca czy menedżer jest odpowiedzialny za propagowanie samodzielnego i krytycznego myślenia. Organizacja powinna stworzyć odpowiednią przestrzeń i czas, aby pracownik mógł zapoznać się z motywami konkretnych działań. Pracownik mający czas na refleksję będzie bardziej skłonny do robienia  tego, co jest dobre dla niego i organizacji. Automatyzm w myśleniu i działaniu jest łatwy, nie wymaga on szczególnego wysiłku intelektualnego ani fizycznego, ale czy dzięki temu osiągniemy wyżyny naszych umiejętności? To pozostawiamy już Waszej refleksji.

 

 

Źródło:

http://www.criticalthinking.org

http://www.criticalthinking.pl

2 komentarze

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *