Mindfulness – ćwiczenie umysłu świadomym sposobem na stres w pracy

Fot. unsplash.com

Co stanowi wyzwanie na współczesnym rynku pracy? Choć pytanie wydaje się dość proste, odpowiedź na nie kryje w sobie szereg zmiennych. Do czynników, które najczęściej wskazywane są jako obciążające zaliczyć z pewnością możemy: wielozadaniowość, konieczność analizy i przetwarzania dużej ilości informacji, postęp technologiczny, globalizację, nieustanne zmiany, tempo oraz presję czasu, pogoń za pieniędzmi itd.

 

Zrozumiałe jest więc stwierdzenie, że praca stanowi jedno z głównych źródeł stresu. Dzisiaj przedstawiamy Wam popularny (szczególnie za oceanem) trend dotyczący sposobu radzenia sobie ze stresem w sferze zawodowej. Mowa o mindfulness. Choć pojęcie to szeroko znane jest za granicą pierwsze akredytacje na gruncie polskim pojawiły się w 2010. W ostatnich latach mindfulness zyskuje jednak coraz większą popularność.

 

Mindfulness z angielskiego rozumiany jest jako uważność, troska, rozwaga. Przyjmuje się, że pojęcie mindfulness (Jon Kabat-Zinn, 1990) oznacza intencjonalną, pozbawioną osądzania i opartą na pełnej akceptacji, koncentrację na emocjach, myślach i doznaniach tu i teraz.

Uważność oddaje mi siebie, gdy jestem zagubiona w świecie, i oddaje mi świat, gdy jestem zagubiona w sobie. Jest takim psychofizycznym GPS-em. (Zuzanna Ziomecka)

Wyróżnić można dwa główne podejścia do zagadnienia uważności, MBSR i MBCT. Oba nauczane są wystandaryzowaną metodą nauczania.

  • MBSR (Mindfulness-Based Stress Reduction) – program redukcji stresu oparty na uważności – jest programem stworzonym w 1979 przez profesora Jon Kabat-Zinna i jego współpracowników w Klinice Redukcji Stresu  Uniwersytetu Medycznego Massachusetts w Worcester USA. Opiera się na ćwiczeniach medytacyjnych, „skanowaniu” ciała, spacerach, relaksacji i rozciąganiu. W trakcie programu podejmowane są tematy z zakresu świadomej komunikacji, trudnych emocji, pracy nad myśleniem intensyfikującym stres.
  • MBCT (Mindfulness Based Cognitive Therapy) – terapia poznawcza oparta na uważności – powstała na bazie MBSR jako metoda zapobiegania nawrotom depresji. Obecnie jest również stosowana w innych zaburzeniach i problemach emocjonalnych.

 

Umysł ludzki bardzo łatwo się rozprasza, zazwyczaj koncertuje się na wydarzeniach z przeszłości i stara się przewidzieć przyszłość. Dlatego tak ważne jest ćwiczenie naszego umysłu pod kątem nastawienie na to co obecnie się dzieje w naszym życiu osobistym i zawodowym. Pomoże to w zebraniu myśli, uczuć i wrażeń. Samokrytyka i przyjrzenie się własnym emocjom może mieć duży wpływ na codzienne zachowanie. Stąd zrodziła się idea uważności, która propaguje samoobserwację i zwiększenie samoświadomości własnych czynów. Pozwala to również na odejście od często niezrozumiałych reakcji emocjonalnych, braku wglądu i zrozumienia.

 

Korzyści z zastosowania Mindfulness:

  • zatrzymać się, uchronić się przed reakcjami automatycznymi i nawykowymi,
  • zareagować świadomie na złożone i trudne sytuacje,
  • zobaczyć pozytywną stronę własnej sytuacji,
  • stać się bardziej kreatywnym
  • osiągnąć równowagę i elastyczność w życiu osobistym i zawodowym.

 

Uważność w miejscu pracy

Ten świadomy stan naszych emocji charakteryzuje się konkretną postawą wobec wydarzeń wewnętrznych i zewnętrznych. W jednym z badań (Peter Malinowski, Hui Jia Lim, 2015) wykazano, że mindfulness powoduje większe zaangażowanie w pracę i poprawia samopoczucie. W procesie istotne jest wycofanie się z nawykowych i automatycznych reakcji, poprzez koncentrację na nadziei, optymizmie i uczuciach.

 

Mindfulness postrzegany jest jako mechanizm, mający przynieść konkretne zmiany w ocenie stresorów, nie zaś zmiany w samych czynnikach prowadzących do reakcji stresowych.

 

Kluczem do osiągnięcia tego stanu jest dostrzeganie i uświadamianie sobie rzeczywistości oraz trwanie w niej. Zdaniem twórców koncepcji organizacje powinny uczyć  pracowników zwiększania świadomości powodujących stres czynników wewnętrznych i zewnętrznych oraz nakierowywać na to uwagę pracowników. Badania pokazują, że zmiana postrzegania czynników stresujących przez pracowników pozytywnie koreluje ze znaczną poprawą ich wydajności w miejscu pracy. Ma to związek z zwiększoną kontrolą wewnętrzną i samoświadomością własnych uwarunkowań.

 

Zastosowanie mindfulness oprócz redukcji stresu, prowadzi również do szeregu innych korzyści również w kontekście zawodowym. Badania naukowe dowodzą, że uważność wspomaga takżę takie obszary jak:

  • komunikacja – poprzez aktywne słuchanie i jasny przekaz, niwelując nieporozumienia,
  • wydajność – poprzez koncentrację na konkretnym zadaniu, zmniejszając czas jego wykonania,
  • efektywność – poprzez odwrócenie uwagi od dystraktorów, poprawiając jakość pracy,
  • uczenie się – poprzez umiejętność zauważania nowych informacji, zdobywając nową wiedzę,
  • zarządzanie konfliktem – poprzez wzrost empatii, powodując lepsze zrozumienie intencji,
  • rozwój – poprzez inteligencję emocjonalną, inspirując innych do osiągania zamierzonych celów,
  • tożsamość firmy – poprzez zwiększenie jakości relacji, dając poczucie jedności i integrując pracowników w postrzeganiu wizji i celów organizacji,
  • elastyczność – poprzez owartość na innych, zwiększając chłonność pracowników na nowe pomysły.

 

Reasumując techniki uważności mają na celu poprawę poziomu pozytywnych emocji u pracowników. Przekłada się to w sposób bezpośredni na jakość realcji oraz satysfakcję ze środowiska pracy, poprzez ukierunkowane na szacunek, takt i świadomość. Sprzyjające otoczenie pracy sprzyja natomiast kreatywności, innowacji, rozwojowi i zdrowiu w każdej organizacji.

Mimo, że uważność swoje korzenie pokłada w buddyzmie, obecnie jest stosowana na całym świecie. Wiedza dotycząca mindfulness znajduje zastosowanie w naukach medycznych, psychoterapii i terapiach poznawczych. Czerpią z niej również specjaliści zajmujący się redukcją stresu oraz badacze i praktycy koncentrujący się ja jakości we wszystkich sferach życia człowieka.

 

ABC MINDFULNESS:

Awareness – świadomość tego co myślisz i robisz, tego co się dzieje w Twoim umyśle i w Twoim ciele.

Being – bycie i doświadczanie poprzez unikanie tendencji do automatyzmu, wyłączanie autopilota.

Choices – dokonywanie wyborów dzięki rozpoznaniu luki między doświadczeniem a reakcją.

 

Warto zaznaczyć, że mindfulness nie wyeliminuje presji życia, nie spowoduje również zmniejszenia sytuacji powodujących stres. Pomoże jednak przede wszystkim zachować spokój i skupić się uważnie na danej osobie, rzeczy czy sytuacji. Praktykowanie uważności pozwala na bycie w pełni obecnym we własnym życiu oraz poprawia jego jakość.

 

W Polsce istnieje już kilka instytucji i stowarzyszeń praktykujących mindfulness. Możemy spotkać również coachów i trenerów motywacyjnych działających zgodnie z metodą uważności. Dla osób zainteresowanych podajemy strony, na których można zgłębić ten temat.

http://www.mindinstitute.com.pl

http://www.mindfulness.com.pl

http://www.polski-instytut-mindfulness.pl

 

Przede wszystkim jednak polecamy również ciekawy wywiad z dziennikarką Zuzanną Ziomecką na temat jej doświadczeń z mindfulness.

 

Źródło:

http://www.mindfulnet.org

Gordon W., Shonin E., Zangeneh M., Griffiths M., Work-Related Mental Health and Job Performance: Can Mindfulness Help?, International Journal of Mental Health and Addiction, April 2014, Volume 12, Issue 2, pp 129-137

Malinowski P., Lim H.J., Mindfulness at Work: Positive Affect, Hope, and Optimism Mediate the Relationship Between Dispositional Mindfulness, Work Engagement, and Well-Being, Mindfulness, 2015

Hanson J., Richardson Z., Critical Perspectives on Business Management, ISSN 2049-2766, Issue 3, October 2014, http://www.derby.ac.uk

1 komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *