Kariera – współczesne plany rozwoju

Fot. pixabay.com

Firmy o globalnym zasięgu, startupy i organizacje wysokospecjalistyczne są obecnie nieodłącznym elementem rynku pracyIdąc dalej, współczesne typy karier są wyraźnie dostrzegalne w życiorysach osób dbających o rozwój zawodowy. Zastanawiam się jednak czy  nowoczesne formy kariery nadal stanowią wyzwanie czy jednak są już  standardem?

 

Niestabilność zatrudnienia oraz niepewność spowodowana zmieniającymi się technologiami, branżami, jak również ciągła dezaktualizacja wiedzy oraz pewien brak możliwości wyznaczenia jednoznacznej i pewnej ścieżki kariery, sprawia że decyzje dotyczące wyboru roli zawodowej oscylują wokół nieustannie zmieniających się warunków. Pracownicy podejmują nowe próby zmierzenia się z rzeczywistością i poszukują swojej ścieżki wśród nowoczesnych form kariery zawodowej. Mimo, że w literaturze przedmiotu pisano o nich już dobrych kilkanaście lat temu, to właśnie teraz szczególnie silnie widoczne są na współczesnym rynku pracy.

 

Nowoczesny typy karier

 

Kariera bez granic (boundaryless career) – osoba wybierająca tę formę kariery przekracza bariery i granice dostosowując się do zmian organizacji, branży, specjalizacji czy miejsca zamieszkania. Ten typ kariery wiąże się z dużą otwartością i chęcią w dokonywania zmian.

U podłoża działań osoby idącej trybem kariery bez granic stoi poczucie niezależności oraz kontroli własnej ścieżki zawodowej. To właśnie wpływ na jakość pracy oraz komfort wyboru obranej ścieżki dają nieograniczone możliwości rozwoju.

 

Kariera proteuszowa (protean career) – osoba przyjmująca ten typ kariery wytycza kierunek działań kształtując swoją ścieżkę zawodową oraz wyznaczając cele i miarę sukcesu w oparciu o indywidualny system wartości. Wykazuje wysokie umiejętności adaptacyjne w stosunku do wymogów rynku pracy, jak również jest niezależna w kreowaniu własnej kariery

Osoby nastawione na karierę proteuszową potrafią sterować swoim życiem zawodowym, mają określone plany, które w razie zmieniających się warunków otoczenia, potrafią korygować. Silnie nastawione są na zdobywanie nowych doświadczeń, ciągłe doskonalenie i uczenie się. Charakteryzuje je wysoki stopień samopoznania, na podstawie którego zdobywają wiedzę o własnych potrzebach, mocnych stronach czy kierunkach działania. Typ ten charakteryzuje ciągła zmienność zawodowa, czego odbiciem jest kręta choć efektywna ścieżka zawodowa.

 

Oba typy karier wymagają od aktywnego organizatora własnej kariery zawodowej dużych pokładów przedsiębiorczości, samopoznania, owartości. Duże znaczenie ma zaangażowanie oraz zdolności adaptacyjne w planowaniu i organizowaniu działań. Nie sposób również nie być elastycznym w stosunku do własnych zasobów oraz bliższego i dalszego otoczenia zawodowego. Nie ulega wątpliwości, że kluczowe jest również krytyczne myślenie w stosunku do własnych możliwości i oceny rynku pracy.

 

Kariera hybrydowa – ten typ kariery charakteryzuje się kombinacją kariery bez granic oraz kariery proteuszowej. Przekłada się na 8 profili kariery zróżnicowanych poziomem bezgraniczności i zmienności:

 

Uwięziony/zagubiony profil kariery – osoby ukierunkowane na przestrzeganie własnego systemu wartości, jednocześnie nie posiadające kontroli nad pojawiającymi się perspektywami. Bardziej reaktywne niż proaktywne w stosunku do własnej kariery zawodowej.

 

Umocniony profil kariery – osoby te mają ukierunkowaną ścieżkę kariery zawodowej skupioną wokół własnych wartości i względnej stabilizacji. Nie poszukują nowych szans, przekraczanie granic powoduje u nich zachwianie poczucia bezpieczeństwa, stąd skupienie swojej uwagi na karierę w ramach jednej spełniającej ich potrzeby organizacji.

 

Wędrowiec / Tułacz – osoby te kierowane są głównie przez przypadek a nie zamierzone, świadome działania. Podejmują się nowych wyzwań, jednak wynika to głównie z chęci poznania, otwartych możliwości, niż zaplanowanego celu podróży.

 

 

Idealista – osoby te utożsamiają się z organizacjami, które odzwierciedlają ich wartości, stwarzają możliwości globalnego rozwoju, jednak pozwalają przy tym pracować zdalnie. Nie uznają geograficznej mobilności, preferują własne miejsce pracy z wykorzystaniem nowoczesnych technologii umożliwiającym kontakt z ludźmi z określonego kierunku na świecie.

 

Człowiek organizacji – osoby nastawione na zarządzanie własną karierą zawodową, jednak nie skupiające swojej uwagi na indywidualnych wartościach. W dużej mierze wpływają bardzo na sukces organizacji, a mniej na swój osobisty.

 

 

Stały/solidny obywatel – osoby nastawione na rozwój, naukę, autonomię, ciekawe nowych wyzwań. Nie do końca zależne od nich ograniczenia nie przekraczają pewnych granic zarówno psychologicznych jak i fizycznych.

 

Wynajęta broń / dłoń – osoby otwarte na wszelkie wyzwania. Wykorzystują każdą nadarzającą się okazję do poszerzenia własnych umiejętności. Ich działania wynikają głównie z otwartości i ciekawości na nowe doświadczenia i naukę niż z zaplanowanego profilu kariery opartego na systemie wartości.

 

Architekt kariery proteuszowej – osoby o otwartym umyśle, pełne pasji, zaangażowania w planowanie własnej kariery. Są bardzo elastyczni, mobilni, nie ograniczeni żadnymi barierami, które mogłyby zakłócić ich chęć rozwoju i samodoskonalenia.

 

Wszelkie zmiany globalne w postaci nowych technologii, specjalizacji, cyfryzacji wpływają znacząco  na aktywność zawodową. Wynika to z większej świadomości roli własnej marki osobistej oraz profilowania kariery zawodowej wokół konkretnego celu. Uczestnicząc w procesie kształtowania własnej kariery, przekraczają coraz więcej barier i granic, które z początku mogły wydawać się nieosiągalne.

 

Z tej perspektywy warto zapoznać się różnymi typami karier i zastanowić się, czy wpasowuję się w konkretny nurt. Dlaczego jest to ważne? Obecnie rynek stawia nie tyle na posiadane zasoby czy kompetencje, ale na zatrudnialność pracownika, czyli połączenie zasobów z umiejętnością ich wykorzystania oraz zaprezentowania na rynku pracy.  

 

Natomiast odpowiedzią organizacji na powyższe rozważania powinny być zróżnicowane działania obejmujące badanie postaw osób świadomie zarządzających swoją karierą oraz ich motywacji do kształtowania własnej kariery i metod jej planowania. Znajomość poziomu zaangażowania w budowaniu własnej ścieżki kariery oraz gotowości do przekraczania barier czy granic jest cenną informacją dla menedżerów, ponieważ pozwala na pogłębianie wiedzy o ich motywacji oraz dostosowanie konkretnych działań wspierających rozwój i karierę.

 

Ponadto warto zapoznać się z badaniami ujmującymi temat globalnej kariery, które wskazują czynniki, którymi kierują się osoby przywiązujące wielką uwagę do rozwoju kariery, podążając ścieżką kariery bez granic. A mianowicie bardzo ważny okazał się wysoki poziom autonomii, otoczenie międzynarodowe, sytuacja rodzinna, wparcie organizacji, niestabilność na rynku pracy (fuzje, przejęcia, restrukturyzacje), globalna sieć kontaktów, ambitne zadania. Wyniki badań pokazują, że dla profesjonalnych graczy na rynku pracy czynniki finansowe nie stanowią głównego bodźca w zmianie pracy. Ważne jest również zrozumienie, że międzynarodowa kariera nie jest tylko umową zawartą między pracownikiem a pracodawcą. Z badania wynika, że trzecią stroną jest rodzina, która znacząco wpływa na wszelkie decyzje

 

 

Źródło: 

Rutkowska M. (2010), Nowa kariera i jej egzemplikacje w postaci kariery proteuszowej i kariery bez granic, Zarządzanie Zasobami Ludzkimi, 1(72).  

Suutari V., Tornikoski Ch., Makela L.(2012), Career decision making of global careerists, The International Journal of Human Resource Management, 23(16), 3455–3478.  

1 komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *