Skuteczne zarządzanie w „Doktrynie jakości” Andrzeja Blikle

Fot. unsplash.com

Książka „Doktryna jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu. licząca ponad 500 stron o skutecznym zarządzaniu jakością w organizacji robi ogromne wrażenie. W swojej publikacji prof. Andrzej Blikle podejmuje się wielu zagadnień, z którymi mierzą się menedżerowie na całym świecie. Historia życia profesora, jego wiedza i doświadczenie jest na tyle inspirująca, że książkę chłonie się jednym tchem. Nie sposób w krótkiej formie przybliżyć wszystkich zagadnień, dlatego dziś rekomendujemy kilka praktycznych wskazówek z perspektywy zarządzania ludźmi. W rozumieniu prof. Bliklego, HR (Human Resources) stanowią relacje międzyludzkie (Human Relations) a nie zasoby, natomiast zarządzanie to partnerstwo.

Zarządzanie kompleksową jakością to uniwersalna metoda podnoszenia sprawności działania w pracy zespołowej. Andrzej Blikle

 Powyższe zdanie definiuje zarządzanie w ujęciu Blikle. Firma to przede wszystkim ludzie w niej pracujący, którzy łączą swoje siły w celu osiągnięcia konkretnych wyników, dzięki którym organizacje funkcjonują i się rozwijają.

 

Prof. Andrzej Blikle opiera się na metodach jakości Deminga, Druckera i Shewharta, które tworzą wspomnianą „Doktrynę jakości”. Przewodzą jej 3 główne zasady:

Zasada stałego doskonalenia – ciągłe doskonalenie wszystkiego, wszystkich na każdym szczeblu zarządzania.

Zasada racjonalności – myślenie w systemowym ujęciu, postrzeganie organizacji jako całości, z uwzględnieniem każdego najmniejszego elementu układanki.

Zasada współpracy – budowanie relacji na bazie współpracy, zaufania, szacunku i przede wszystkim rozmowy.

 

Dużą część książki autor poświęca przywództwu, szukając odpowiedzi jak organizować pracę zespołową oraz osiągnąć wysoki i trwały poziom satysfakcji z pracy swojej i podwładnych. Profesor podkreśla, że dobry lider opiera się na partnerstwie, dzięki czemu uzyskuje od swoich podwładnych informacje zwrotne na temat ich pracy, co służy konstruktywnej analizie problemu. Korzysta również ze zbiorowej mądrości, będącej sumą kompetencji i doświadczeń wszystkich członków zespołu. Blikle popiera również inicjatywę, z której tworzą się innowacyjne i kreatywne pomysły. Jak podkreśla autor wszystko to można osiągnąć wyłącznie dzięki zaufaniu i odpowiedniej pozytywnej energii.

 

Opierając się na powyższych rozważaniach dobra praca to taka, która pozwala na zaspokojenie wszystkich potrzeb człowieka. W sposób obrazowy ujmuje to Zasada 4W.

 

1W – Wynagrodzenie

Głównym przesłaniem profesora Blikle jest eliminowanie zarządzania poprzez liczby i cele mające wymiar numeryczny. W miejsce tego autor proponuje przywództwo. Blikle sprowadza działania związane z wyznaczaniem kierunków strategicznych, celów taktycznych i zadań operacyjnych do zasady SMART, bez powiązania ich z premiami. Pracownik dzięki temu czuje odpowiedzialność za firmę, nie skupia się natomiast na własnych interesach.

Profesor Blikle od samego początku podkreśla, że ważnym elementem w zarządzaniu zasobami ludzkimi jest niwelowanie metody kija i marchewki. Pokazuje negatywny wpływ tego podejścia na relacje między współpracownikami. Podkreśla również znaczenie koncentracji na eliminowaniu problemu a nie próbie znalezienia przyczyn oraz zniechęca do podejmowania wysiłku i ryzyka, przez co niszczy wewnętrzną motywację.

Kary i nagrody mają zawsze i w każdych okolicznościach destruktywny wpływ na człowieka, odbierają mu bowiem jego naturalną motywację do pozytywnego działania. Za pomocą marchewkija można prawie każdego zmusić do prawie wszystkiego, z wyjątkiem jednego – by cokolwiek polubił, a w szczególności by polubił swoją pracę. Andrzej Blikle

Co w zamian? Dobry system wynagradzania wg prof. Andrzej Blikle:

  • proste i jednakowe dla wszystkich zasady wynagradzania, brak możliwości negocjacji indywidualnego wynagrodzenia;
  • wysokość wynagrodzenia powinna zależeć od stanowiska i stażu pracy, natomiast stanowisko od kompetencji pracownika;
  • jeśli stan finansowy na to pozwala, wynagrodzenia winny się mieścić w stawce konkurencyjnej wobec rynku pracy;
  • każdemu stanowisku jest przypisane wynagrodzenie podstawowe, które powinno okresowo (np. raz do roku) rosnąć o współczynnik inflacji oraz o dodatek stażowy (np. 2%);
  • ewentualne podwyższa powinna dotyczyć każdego stanowiska pracy;
  • rezygnacja z wszelkiego rodzaju premii, prowizji, okolicznościowych nagród na rzecz nagród pieniężnych za okrągły staż pracy (np. za 5, 10, 15 lat w firmie);
  • dla stanowisk kierowniczych przyjmuje się zadaniowe rozliczanie czasu pracy;
  • system powinien podlegać analizie i modyfikacjom zarówno w górę jak i w dół t5w zależności od rozwoju firmy i aktualnego rynku pracy.

 

2W – Współpraca

Zadaniem przywódcy jest eliminowanie obecnych i ewentualnych źródeł współzawodnictwa, ważne jest również wdrożenie technik wspomagających współpracę. Kluczową rolę odgrywa również ustalenie zasad dotyczących komunikacji, podziału obowiązków, podejmowania decyzji czy ustalania harmonogramów. Jednym z głównych obszarów, w których można dostrzec dobrą współpracę są działania ukierunkowane na wspólne analizowanie i rozwiązywanie problemów. Przywódca powinien również zwrócić uwagę na budowanie zaufania oraz pozytywnych relacji. Ważna w utrzymaniu odpowiednich relacji w zespole jest asertywna komunikacja i nastawienie na strategię win-win.

 

3W – Wartość

Praca stanowi ważny element w naszym życiu, dlatego też pracownik musi znać jej sens, musi dostrzec wartość, jaką wnosi do jego życia praca oraz znać i utożsamiać się z misją firmy.

Rolą dobrego przywódcy jest dostrzeganie potrzeb swoich pracowników, przede wszystkim wynikających z korzyści (to co mam) i wartości (jaki jestem). Potrzeba godności opierająca się na wyznawanych wartościach (link do Gallupa) jest konieczna do sprawnego funkcjonowania, ponieważ wynika z naturalnych predyspozycji pracownika. Natomiast potrzebę korzyści zaspokaja się poprzez uzyskanie pożądanego stanu rzeczy czy dobra, m.in. korzyści rzeczowe, ambicje, potrzeby społeczne czy potrzeba z działania, które sprawia nam radość. Istotną kwestią, z którą muszą się zmierzyć przywódcy to umiejętność odwoływania się do potrzeby wartości (wynikającej z motywacji wewnętrznej) oraz pomagania w zaspokajaniu potrzeby korzyści (wynikającej z motywacji zewnętrznej). Podstawą w nabyciu tej umiejętności jest autorytet jako menedżera, który potrafi przyjąć na siebie odpowiedzialność za wytyczanie celów, buduje pozytywne zaangażowanie pracowników w ich realizację oraz wzbudza w innych chęć podejmowania wyzwań i udzielania wsparcia.

 

4W – Wybór

Decydowanie i partycypacja jest ważnym aspektem dla każdego człowieka. Uwalnia kreatywność, daje poczucie współodpowiedzialności i wpływu. Pragnąc umożliwić pracownikom partycypację, należy ustalić wszystkim członkom zespołu odpowiedzialność za określony obszar. Odpowiedzialność w tym rozumieniu oznacza obowiązek podjęcia decyzji, reakcję na pojawiające się problemy oraz wyciagnięcie wniosków na przyszłość wskutek źle podjętych działań. Należy również określić procedury dotyczące wykonywania czynności rutynowych oraz dopilnować tendencję do potwierdzenia podjętych decyzji u pracownika. Zadaniem przywódcy jest usamodzielnienie pracowników w zakresie wolnego wyboru.

 

Reasumując droga do jakości powinna opierać się na skutecznej metodzie zarządzania relacjami. Zatem:

Uwierz w pracownika, nie oskarżaj.

Buduj odpowiedzialność, nie kontroluj.

Poszukuj przyczyn, nie wiń.

Propaguj współpracę, nie współzawodnictwo.

Buduj zespół, nie porównuj.

Dobrze wynagradzaj, nie premiuj.

Wyrażaj uznanie, nie chwal.

Rozmawiaj, nie oceniaj.

 

Książka „Doktryna jakości” Andrzeja Blikle przedstawia wiele aspektów zarządzania w ujęciu innym niż standardy przyjęte we współczesnych organizacjach, w których głównie podkreśla się uzależnienie wynagrodzenia od efektów pracy. Warto poznać inne perspektywy i zdecydować, która będzie odpowiednia dla Waszej organizacji.

Źródło: Blikle A.J., Doktryna Jakości. Rzecz o skutecznym zarządzaniu, One Press Exclusive, Gliwice 2014

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *